5. Behandeling en begeleiding
Veel mensen met knieartrose vragen zich vroeg of laat af of een operatie nodig is. Misschien heb je al langere tijd klachten, lukt bewegen steeds minder goed of heeft iemand in je omgeving een knieprothese gekregen.
Dat is begrijpelijk. Een operatie klinkt soms als de logische volgende stap wanneer de pijn aanhoudt.
Toch is een operatie lang niet altijd de beste of eerste behandeling. In veel gevallen kunnen mensen hun klachten verminderen en hun functioneren verbeteren zonder geopereerd te worden.
In dit artikel lees je wanneer een operatie wordt overwogen, welke mogelijkheden er zijn en hoe je samen met een arts een goede keuze kunt maken.
Samenvatting
Een operatie is meestal niet de eerste behandeling bij knieartrose. De meeste mensen hebben baat bij een actieve aanpak met beweging, krachttraining en leefstijl. Pas wanneer de klachten ernstig blijven, ondanks een goede behandeling, kan een operatie worden overwogen. Welke operatie het meest geschikt is, hangt af van je leeftijd, de plaats van de artrose, je activiteiten en je persoonlijke doelen.
Een operatie is meestal niet de eerste stap
Gelukkig is dat meestal niet het geval.
Volgens de nationale en internationale richtlijnen bestaat de eerste behandeling uit een combinatie van:
goede uitleg over knieartrose
voldoende beweging
oefentherapie
het opbouwen van belastbaarheid
aandacht voor leefstijl
eventueel hulpmiddelen of pijnstilling
Veel mensen merken dat zij hiermee hun dagelijkse activiteiten weer beter kunnen uitvoeren.
Wanneer wordt een operatie overwogen?
Een operatie komt meestal pas in beeld wanneer:
je dagelijks ernstig beperkt bent
lopen, traplopen of opstaan nauwelijks nog lukt
de pijn een grote invloed heeft op je kwaliteit van leven
je voldoende tijd hebt besteed aan een actieve behandeling, maar de klachten toch blijven bestaan
Daarbij wordt niet alleen gekeken naar een röntgenfoto of MRI. Minstens zo belangrijk is hoeveel last jij ervaart in het dagelijks leven.
Welke operaties zijn er?
Niet iedere operatie is hetzelfde. Afhankelijk van jouw situatie kan een arts verschillende mogelijkheden bespreken.
Knieprothese
Bij ernstige knieartrose is een knieprothese de meest voorkomende operatie.
Hierbij worden de beschadigde gewrichtsoppervlakken vervangen door een kunstgewricht.
Standscorrectie (osteotomie)
Bij sommige mensen zit de artrose vooral aan één kant van de knie en is er sprake van een duidelijke O- of X-stand.
In dat geval kan een standscorrectie ervoor zorgen dat de belasting beter over de knie wordt verdeeld.
Deze operatie wordt meestal overwogen bij relatief jonge en actieve mensen.
Andere operaties
Soms worden ook andere ingrepen uitgevoerd, afhankelijk van de oorzaak van de klachten.
Of een operatie zinvol is, hangt altijd af van jouw persoonlijke situatie.
Is een kijkoperatie zinvol bij knieartrose?
Veel mensen vragen zich af of een kijkoperatie (arthroscopie) de knie kan “schoonmaken”. Jaren geleden gebeurde dit regelmatig.
Uit grote wetenschappelijke onderzoeken weten we inmiddels dat een kijkoperatie bij de meeste mensen met knieartrose geen beter resultaat geeft dan een niet-operatieve behandeling.
Daarom wordt een arthroscopie bij knieartrose tegenwoordig meestal niet meer standaard geadviseerd.
Er kunnen uitzonderingen zijn, bijvoorbeeld wanneer er sprake is van een ander probleem in de knie, zoals een acute slotklacht door een meniscusscheur. De behandelend orthopedisch chirurg beoordeelt of dit in jouw situatie een rol speelt.
Een operatie neemt niet alle problemen weg
Een operatie kan veel mensen helpen om minder pijn te hebben en beter te functioneren. Toch is het belangrijk om realistische verwachtingen te hebben.
Ook na een operatie blijft een goede revalidatie belangrijk. Je werkt onder andere aan:
spierkracht
beweeglijkheid
conditie
looppatroon
vertrouwen in de knie
Juist de periode ná de operatie bepaalt voor een groot deel hoe goed je uiteindelijk herstelt.
Samen beslissen
Of een operatie een goede keuze is, hangt af van veel factoren. Denk bijvoorbeeld aan:
je leeftijd
je dagelijkse activiteiten
je persoonlijke doelen
de ernst van de klachten
je algemene gezondheid
Daarom wordt een beslissing over een operatie altijd samen genomen met de orthopedisch chirurg.
Een goede keuze is niet automatisch de snelste keuze, maar de keuze die het beste past bij jouw situatie.
Wat betekent dit voor jou?
Een operatie kan voor sommige mensen met knieartrose een goede oplossing zijn, maar is meestal niet de eerste stap.
Veel mensen kunnen hun klachten al aanzienlijk verminderen met een actieve aanpak, waarin beweging, krachttraining en leefstijl centraal staan. Blijven de klachten ondanks een goede behandeling ernstig en beperken ze je dagelijks leven? Dan kan het verstandig zijn om samen met een orthopedisch chirurg te bespreken welke mogelijkheden er zijn.
Welke keuze je uiteindelijk maakt, het is belangrijk dat deze past bij jouw klachten, verwachtingen en doelen.
