2. Klachten en signalen
De eerste tekenen
van knieartrose
Merk je dat je knie anders aanvoelt dan vroeger? Misschien wat stijver, gevoeliger of minder soepel? Dat kan verwarrend zijn. Zeker als de klachten komen en gaan. In dit artikel lees je wat de eerste tekenen van knieartrose kunnen zijn. En vooral: wat ze betekenen, en wat je zelf kunt doen.
Samenvatting
De eerste tekenen van knieartrose zijn vaak subtiel, zoals stijfheid na rust, lichte pijn bij bewegen of een knie die minder soepel voelt. Deze klachten kunnen komen en gaan en bouwen zich meestal geleidelijk op. Ze zeggen niet dat je knie ‘kapot’ is, maar wel dat je gewricht gevoeliger reageert op belasting. Door deze signalen vroeg te herkennen, kun je op tijd inspelen op wat je knie nodig heeft.
Wat zijn de eerste signalen van knieartrose?
De eerste tekenen van knieartrose zijn vaak subtiel. Het begint meestal niet met heftige pijn, maar met kleine veranderingen in hoe je knie voelt en beweegt.
Je kunt bijvoorbeeld merken dat je knie:
stijver is, vooral na zitten of ’s ochtends
gevoelig of pijnlijk aanvoelt bij bewegen
minder soepel buigt of strekt
soms wat dikker is dan normaal
kraakt of knarst bij beweging
Deze klachten ontstaan vaak geleidelijk. Soms verdwijnen ze weer even, om later terug te komen.
Stijfheid: vaak het eerste signaal
Een veelvoorkomend beginpunt is stijfheid. Vooral als je net opstaat of na een tijdje zitten. Het voelt alsof je knie ‘op gang moet komen’. Na een paar stappen trekt dit vaak weg. Dit noemen we startstijfheid. Je gewricht is als een scharnier dat even moet warmdraaien. Beweging helpt daarbij.
Pijn die komt en gaat
In het begin is pijn vaak niet constant. Je voelt het vooral:
bij traplopen
als je opstaat uit een stoel
na een langere wandeling
of na een dag met meer belasting
Belangrijk om te weten: pijn betekent niet altijd schade. Je knie kan gevoeliger reageren zonder dat er iets ‘kapot’ gaat.
Minder vertrouwen in je knie
Soms voelt je knie wat instabiel. Alsof je hem niet helemaal kunt vertrouwen. Dat kan komen doordat spieren minder goed samenwerken of reageren. Je lichaam beschermt je knie dan als het ware. Dat is een normale reactie, maar het kan je wel onzeker maken.
Zwelling of warmte
In een vroeg stadium kan je knie soms licht opzwellen. Of warm aanvoelen. Dit wijst op een reactie van het gewricht. Het is geen ontsteking zoals bij een infectie. Het is een teken dat je knie gevoelig reageert op belasting.
Wat gebeurt er eigenlijk in je knie?
Bij knieartrose verandert het gewricht langzaam. Het kraakbeen, dat normaal als een soort schokdemper werkt, wordt dunner en anders van structuur. Daarnaast kan het gewrichtskapsel geïrriteerd raken en licht zwellen. Ook kan het gewrichtsvocht wat dikker worden.
Ook kan het bot zich aanpassen, waarbij soms kleine botuitsteeksels ontstaan (dit noemen we osteofyten). Dit zijn normale reacties van het lichaam op veranderingen in het gewricht.
Maar belangrijk om te weten: de veranderingen bij artrose zijn vergelijkbaar met veranderingen in je lichaam als je ouder wordt. Zo wordt je huid bijvoorbeeld dunner en minder elastisch. Artrose is geen ‘slijtage’ door veel gebruik, maar eerder een aandoening die hoort bij onder andere veroudering.
Je lichaam is voortdurend bezig met opbouwen en aanpassen aan de belasting die je op de knie neemt.
Meer weten? Lees dan het artikel 'Wat gebeurt er in de knie bij artrose?'.
Wanneer moet je er ‘iets’ mee?
De eerste tekenen zijn meestal onschuldig. Maar het is goed om extra op te letten als:
de pijn langer aanhoudt
je knie regelmatig opzwelt
bewegen steeds lastiger wordt
je dagelijkse activiteiten moet aanpassen
Twijfel je? Dan is het verstandig om je klachten te laten beoordelen.
Lees ook: 'Moet ik naar de dokter?' of doe de knieartrosecheck.
Wat kun je zelf doen?
Het belangrijkste advies: blijf in beweging. Maar wel gedoseerd.
beweeg regelmatig, ook als je wat klachten hebt
wissel belasting en rust af
bouw activiteiten rustig op
train je spieren rondom de knie
Kleine stappen maken hier echt het verschil. Je knie wordt sterker door gebruik, niet door stilstand. Hoe eerder je leert omgaan met je knie, hoe groter de kans op verbetering. Ook met artrose kun je sterker worden en soepel blijven bewegen.
Meer met knieartrose? Naar het programma.
